+ «مطالبه‌ای برای هدایت امت»

 

 

«مطالبه‌ای برای هدایت امت»

بررسی تاریخ اسلام، تصویر روشنی از موضع فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در قبال جریان سیاسی بوجود آمده پس از رحلت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) ارائه می‌کند.

بویژه در بین مجموعه برخوردهای دختر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در برابر حوادث آن برهه از تاریخ، شکایت آن بانو از دستگاه حاکم نسبت به مصادره سرزمین فدک(1) و مراتب اعتراض او در این زمینه از اهمیت خاصی برخوردار است.

اما ممکن است این سؤال پیش بیاید که آیا فاطمه زهرا (سلام الله علیها) به خاطر تصاحب محصولات و درآمد ملک فدک اینچنین به صحنه آمد و مبارزه‌اى جدی را رقم زد؟ به عبارتی دیگر، آیا مسأله فدک را باید نزاعى شخصی دانست؟

براى پاسخ به این سؤال، کافى است به خطبه‌اى مراجعه کنیم که به عنوان آشکارترین جلوه اعتراض حضرت زهرا (سلام الله علیها) در مسجد النبى، مقابل خلیفه و در حضور جمعیت انبوهى از مهاجر و انصار ایراد شد.

دختر نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در این خطابه، سخن خود را با حمد و ثنای الهی آغاز نمود و پس از گواهی به وحدانیت خداوند و رسالت فرستاده او و بیان عظمت قرآن و احکام دین اسلام، به معرفی ارتباط خویش با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پرداخت.

در ادامه می‌بینیم که زهرا (سلام الله علیها) به تبیین نقش علی (علیه السلام) در جریان رسالت و صیانت او از اسلام می‌پردازد و برادر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را عاملی معرفی می‌کند که خداوند به دست او آتش افروزی کفار و سرکشان عرب بر ضد اسلام را در جنگ‌ها خاموش می‌کرد. آنگاه در مقام مقایسه می‌افزاید:

"... این درحالی بود که شما در بحبوحه آن خطرها در دامن آسایش و رفاه غنوده بودید!"(2)

مى‌بینیم که زهرا (سلام الله علیها) به اعجاز هنر، چه مقایسه شگفت انگیزى به کار بسته است! او والاترین نمونه دلاورى و شجاعت در دنیاى اسلام را در برابر شخصیت‌هایی نهاده است که از جهاد مقدس اسلامى و جانبازى در راه خداوند، تنها به این قناعت کردند که در پشت جبهه جنگ و زیر سایبان بایستند و گاهی نیز از میدان جهاد بگریزند؛ موضوعی که در پیشگاه اسلام و طبق آیات قرآن، صریحاً مذّمت و تحریم شده است.(3)

فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در فراز دیگری از سخن خویش، آنجا که به مطالبه ملک خود می‌پردازد، در پاسخ به سخن ابوبکر که مدعی شد انبیاء ارث باقی نمی‌گذارند؛ اینگونه به کتاب خدا احتجاج می‌کند که:

"آیا به امر خداوند و نص قرآن کریم باید تو از پدرت ارث ببرى و من از میراث پدر بى‌نصیب باشم؟ شگفتا که بهتان عیجبى است! آیا دانسته و به عمد، کتاب الهى را ترک کرده و آن را پشت سر انداخته‌اید؟ آیا قرآن نمى‌گوید: "سلیمان از داود ارث برد"(4) و هم در آنجایى که سخن از یحیى پسر زکریا (علیهما السلام) است، نمى‌گوید: "پروردگارا! مرا فرزندى عنایت کن که از من و خاندان یعقوب ارث برد"(5)؟ ... آیا خداوند شما را به آیه‌اى مخصوص داشته و پدرم را از آن محروم کرده است؟... آیا شما به عموم و خصوص قرآن کریم، از پدر و پسر عم من داناترید؟"(6)

می‌بینیم که دخت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) در این فراز، چگونه کار خلیفه را مخالف قرآن دانست و وجود هرگونه سند و مجوزى را براى آن، از کلام الهى نفى کرد. در حقیقت زهرا (سلام الله علیها) مدعیان جانشینی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را با چالشی جدی مواجه دانست و آن، عدم آگاهی از کتاب خدا بود؛ چالشی که خود به شکلی دیگر پرده از ناشایستگی آنان در احراز این منصب بر می‌داشت.

لذا حقیقتاً این منازعه برای جگر گوشه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) مفهوم گستره‌ترى نسبت به یک مطالبه شخصی داشته است. این خطبه از تصمیم راسخى حکایت می‌کند که در اعماق وجود آن بانو شکل گرفته بود تا مردمی را که به جاهلیت گذشته خود بازگشته‌اند، به راه اسلام آورد.

زهرا (سلام الله علیها) به بهانه مطالبه فدک، پیامی مهم را برای همه پیروان قرآن در طول تاریخ، جاودانه ساخت و آن، انحراف مسیر جامعه اسلامی از خط مستقیم و خارج شدن رهبری امت از کانون حقیقی آن بود. پیامی که دانشمندان بزرگ اهل سنت نیز قرن‌ها بعد به آن توجه کرده و در آثار خود آن را مورد اشاره قرار داده‌اند. ابن ابی الحدید معتزلی، محقق و ادیب سنی مذهب، در کتاب خود می‌گوید:

"از استاد و مدرس مدرسه غربی بغداد(7) پرسیدم: آیا فاطمه (سلام الله علیها) راست نمى‏گفت؟

گفت: آرى

پرسیدم: اگر چنین بود، چرا خلیفه فدک را به او پس نداد؟

لبخندى بر لب استاد نشست و پاسخ داد: اگر آن روز فدک را بدو مى‏داد، فردا خلافت شوهر خود را ادعا

مى‏کرد. او هم نمى‏توانست ‏سخن وى را نپذیرد؛ چون قبول کرده بود که هر چه دختر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مى‏گوید، راست است."(8)

 

(برگرفته از کتاب "فدک در تاریخ"، تألیف آیت الله شهید سید محمد باقر صدر، ترجمه محمود عابدی، با اضافات)

 

 فرا رسیدن 3 جمادی الثانی، سالروز شهادت مظلومانه

پاسدار حریم ولایت و حافظ عهد امامت

حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)

را به تمامی مسلمانان جهان، به خصوص شما دوست گرامی تسلیت می‏گوید.

 

پایگاه اسلامی شیعی رشد

نویسنده : حسین طالبی ; ساعت ٥:٢۳ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٥ اردیبهشت ۱۳٩۱
comment نظرات () لینک