از چیزی می ترسید؟ این مطلب را از دست ندهید
ساعت ۱٢:۱٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ مهر ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

از چیزی می ترسید؟ این مطلب را از دست ندهید

هنگامی که از مردم پرسیده می شود که از چه می ترسند، معمولا از چیزهایی مانند مار، عنکبوت، صاعقه یا مرگ نام می برند. وقتی که ترس آنقدر جدی شود که زندگی روزمره را مختل کند، به عنوان هراس (فوبیا) شناخته می شود. طبق تعریف انجمن روان پزشکی آمریکا، هراس عبارت است از یک ترس نامعقول و افراطی از یک شی یا یک وضعیت. در اغلب موارد، هراس مستلزم حس به خطر افتادن یا ترس از آسیب دیدن است. برای نمونه، کسانی که هراس از مکان های باز دارند (اگورا فوبیا)، از گرفتار شدن و به دام افتادن در یک مکان یا وضعیت غیرقابل فرار می ترسند.
نشانه های هراس
نشانه های هراس یا هنگامی که شخص در معرض شی یا وضعیتی که از آن می ترسد، قرار می گیرد یا گاهی حتی هنگامی که به آن فکر می کند، بروز می کند. نشانه های متداول هراس ها عبارتند از:
ـ سرگیجه
ـ نفس تنگی
ـ تهوع
ـ ترس از مرگ
ـ حس غیرواقعی بودن
ـ و واقعیت نداشتن اتفاقات
در برخی موارد، این نشانه ها ممکن است آنقدر تشدید شود که به یک حمله تمام و کمال اضطراب بینجامد. در نتیجه این نشانه ها، برخی افراد به انزوا و گوشه گیری روی می آورند که این خود به مشکلات جدی در زندگی روزمره می انجامد. در موارد دیگر، فرد ممکن است به دلیل توجه مداوم به مرگ قریب الوقوع یا بیماری های خیالی به مراقبت پزشکی نیاز پیدا کند.

● انواع هراس ها
هراس ها به سه رده کلی تقسیم می شوند:
۱) هراس اجتماعی: ترس از وضعیت های اجتماعی
۲) هراس از مکان های باز: ترس از گرفتار شدن در یک مکان یا موقعیت غیرقابل فرار
۳) هراس های خاص: ترس از یک چیز خاص (مثلا مار)
هراس های خاص ۴ نوع عمده دارند:
۱) محیط طبیعی: ترس از صاعقه، آب، طوفان و غیره
۲) حیوانات: ترس از مار، عنکبوت، جوندگان و غیره
۳) پزشکی: ترس از دیدن خون، آمپول، ملاقات دکتر و غیره
۴) موقعیتی: ترس از پل، تنها ماندن در خانه، رانندگی و غیره
● شیوع و رواج هراس ها
هراس ها بسیار شایعند. برای نمونه، در آمریکا بیش از ۱۰ درصد کل جمعیت، حداقل از یک چیز هراس دارند و در این کشور، هراس شایع ترین اختلال ذهنی است. معمولا تعداد زنانی که گرفتار هراس هستند، بسیار بیشتر از مردان است. در بسیاری از موارد، مردم می توانند تشخیص دهند که ترسشان غیرمعقول است و در نتیجه، برای فایق آمدن بر هراس خود اقدام می کنند. طبق «راهنمای آماری اختلالات ذهنی»، تنها در حدود ۱۰ درصد هراس ها تمام عمر باقی می مانند.

● درمان هراس ها
چند رویکرد مختلف برای درمان هراس ها وجود دارد. اثربخشی هر درمان به خود فرد و نوع هراس بستگی دارد. در زیر، برخی روش های درمان آورده شده اند:
در درمان های مواجه ای، به منظور کمک به بیمار برای غلبه بر ترسش، او را در معرض چیزی که از آن می ترسد قرار می دهند. یک نوع از درمان مواجه ای، غرقه سازی (flooding) است که در آن، بیمار برای مدتی طولانی، بدون فرصت یا امکان فرار، با چیزی که از آن می ترسد مواجهه داده می شود. هدف از این روش، کمک به فرد در روبه رو شدن با آنچه از آن هراس دارد و درک این واقعیت است که آسیبی از آن به او نمی رسد.
روش دیگری که غالبا برای درمان هراس به کار گرفته می شود، شرطی سازی تقابلی (counter conditioning) نام دارد. در این روش به بیمار یاد داده می شود که واکنش متفاوت و تازه ای نسبت به چیزی که از آن می ترسد نشان دهد. بیمار یاد می گیرد که به جای وحشت زدگی در صورت مواجهه با شیء مورد نظر چگونه از روش های آرامش درمانی استفاده کند و آن را جایگزین اضطراب و ترس کند. این رفتار جدید با واکنش وحشت زده قبلی ناسازگار است و در نتیجه، واکنش هراس به تدریج از بین می رود. شرطی سازی تقابلی معمولا در مورد بیمارانی به کار گرفته می شود که نمی توانند درمان های مواجه ای را تحمل کنند.

منبع: کلینیک الکترونیکی روان یار